Τι είναι η διαταραχή σωματικής δυσμορφίας;
Η Διαταραχή Σωματικής Δυσμορφίας (Body Dysmorphic Disorder – BDD) είναι μια ψυχιατρική κατάσταση στην οποία το άτομο αναπτύσσει μια έντονη και υπερβολική ανησυχία για κάποιο φανταστικό ή ελάχιστο ελάττωμα στην εμφάνισή του. Αυτή η διαταραχή μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο την εικόνα του σώματος, αλλά και την αυτοεκτίμηση και την ψυχική υγεία του ατόμου.
Οι άνθρωποι με BDD τείνουν να επικεντρώνονται σε ένα μέρος του σώματος, όπως το δέρμα, τα μαλλιά ή το πρόσωπο. Επίσης, πιστεύουν ότι έχουν κάποιο σοβαρό ελάττωμα που συνήθως δεν είναι ορατό ή αντιληπτό από τους άλλους.
Πώς συμπεριφέρονται τα άτομα με διαταραχή σωματικής δυσμορφίας;
Τα άτομα που πάσχουν από BDD συχνά καταφεύγουν σε υπερβολικούς τρόπους για να «διορθώσουν» το φανταστικό τους ελάττωμα. Μερικοί τρόποι είναι οι πλαστικές επεμβάσεις, υπερβολική χρήση καλλυντικών ή συνεχείς επισκέψεις σε ειδικούς για να «βελτιώσουν» την εμφάνισή τους.
Αντίθετα, άλλοι μπορεί να αποφεύγουν εντελώς τους καθρέφτες ή οποιοδήποτε μέσο που μπορεί να τους υπενθυμίσει το φανταστικό ελάττωμά τους. Συχνά, τα άτομα με BDD συγκρίνουν την εμφάνισή τους με αυτήν των άλλων, κάτι που εντείνει την αρνητική εικόνα του σώματός τους και οδηγεί σε κοινωνική απομόνωση.
Τι μπορεί να προκαλέσει διαταραχή σωματικής δυσμορφίας;
Η διαταραχή αυτή μπορεί να προκαλέσει σοβαρές ψυχικές συνέπειες, όπως κατάθλιψη, άγχος και σοβαρές κρίσεις αυτοεκτίμησης. Η συνεχής ενασχόληση με την εμφάνιση μπορεί να οδηγήσει σε απογοήτευση και συναισθηματική αποφόρτιση.
Επιπλέον, η υπερβολική ανησυχία για το σώμα μπορεί να ενισχύσει την αίσθηση της απομόνωσης. Η κατάσταση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε περιορισμό των κοινωνικών σχέσεων, αφού το άτομο μπορεί να φοβάται να εκτεθεί σε καταστάσεις, όπου θα μπορούσε να κριθεί για την εμφάνισή του.
Τι περιλαμβάνει η θεραπεία;
Η θεραπεία της διαταραχής σωματικής δυσμορφίας απαιτεί συνδυασμό ψυχολογικών και ιατρικών προσεγγίσεων. Η πιο αποτελεσματική ψυχοθεραπεία για το BDD είναι η Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT).
Η θεραπεία αυτή στοχεύει να βοηθήσει το άτομο να αναγνωρίσει και να αμφισβητήσει τις αρνητικές σκέψεις του για την εμφάνισή του. Η CBT ενθαρρύνει τα άτομα να διαχειριστούν τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους σχετικά με την εικόνα του σώματος και να ελαχιστοποιήσουν την υπερβολική ενασχόληση με τις ατέλειες τους.
Στην περίπτωση που τα συμπτώματα είναι πιο έντονα, η φαρμακευτική αγωγή, συνήθως σε μορφή αντικαταθλιπτικών (αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης – SSRIs), μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση του άγχους και της κατάθλιψης που συνοδεύουν τη διαταραχή.
Πέρα από τις ψυχολογικές θεραπείες, η υποστήριξη από την οικογένεια και το κοινωνικό περιβάλλον είναι ζωτικής σημασίας για την ανάρρωση. Η κατανόηση και η υποστήριξη από κοντινά άτομα μπορεί να βοηθήσουν το άτομο να μειώσει τις ακραίες συμπεριφορές που σχετίζονται με το BDD, όπως οι επαναλαμβανόμενες χειρουργικές επεμβάσεις ή η αποφυγή κοινωνικών καταστάσεων.
Η υποστήριξη μπορεί, επίσης, να βοηθήσει το άτομο να αναγνωρίσει την επίδραση των μέσων ενημέρωσης και των κοινωνικών δικτύων στην εικόνα του σώματός του, ειδικά σε μια εποχή όπου οι «ιδανικές» εικόνες σώματος είναι συνεχώς προβαλλόμενες και ενδέχεται να επιδεινώνουν τα συμπτώματα.
Πώς να αναγνωρίσετε τη Διαταραχή Σωματικής Δυσμορφίας;
Η έγκαιρη αναγνώριση των σημείων και συμπτωμάτων είναι καθοριστική για την πρόληψη της επιδείνωσης της διαταραχής. Ενδεικτικά σημάδια που μπορεί να υποδηλώνουν την ύπαρξη BDD περιλαμβάνουν:
- Εμμονική ενασχόληση με συγκεκριμένο σημείο του σώματος για πολλές ώρες μέσα στην ημέρα.
- Συχνές συγκρίσεις με άλλους και αναζήτηση επιβεβαίωσης για την εξωτερική εμφάνιση.
- Αποφυγή κοινωνικών ή επαγγελματικών δραστηριοτήτων λόγω ανασφάλειας.
- Επαναλαμβανόμενες ιατρικές ή αισθητικές παρεμβάσεις χωρίς ικανοποίηση από το αποτέλεσμα.
- Έντονο άγχος ή καταθλιπτική διάθεση που σχετίζεται με την εικόνα του σώματος.
Η αναγνώριση αυτών των συμπεριφορών μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα για την αναζήτηση βοήθειας και την έναρξη θεραπείας.
Η Διαταραχή Σωματικής Δυσμορφίας είναι μια σοβαρή κατάσταση που επηρεάζει την καθημερινότητα του ατόμου. Εκτός αυτού πρόκειται να έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες στην ψυχική του υγεία.
Ωστόσο, με την κατάλληλη θεραπεία και υποστήριξη, τα άτομα με BDD μπορούν να μάθουν να αναγνωρίζουν και να αμφισβητούν τις αρνητικές σκέψεις τους, να βελτιώσουν την αυτοεκτίμησή τους και να ζήσουν μια πιο ισχυρή και ισχυροποιημένη ζωή.
Χρήστος Τσάλτας
Ψυχίατρος – Ψυχοθεραπευτής
Εάν αναγνωρίζετε συμπτώματα που συνδέονται με Διαταραχή Σωματικής Δυσμορφίας, είναι σημαντικό να απευθυνθείτε σε επαγγελματία ψυχικής υγείας. O Ψυχίατρος-Ψυχοθεραπευτής Χρήστος Τσάλτας προσφέρει εξατομικευμένη θεραπευτική υποστήριξη. Επικοινωνήστε μαζί μας και κλείστε το ραντεβού σας.
